محمد الريشهري
57
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (عربى)
كه پيشتر هم آمد وزمينهساز وشكل دهنده مرحله ديگر است گاه مىلغزد وبدان گونه كه بايد وشايد ، گام بر نمىدارد . اين همه ، مؤمن را مىهراسانَد واز اين كه خشم الهى وعذاب خداوندى دامنگيرش شود ، خوفناك مىشود ، واگر چنين گردد ، بنده به خود مىآيد وجبران ما فات مىكند . افزون بر اين ، باعث مىشود كه بنده مؤمن خدا ، از آغاز ، از خوف آنچه ياد شد ، گِرد نبايدها نگردد ونفس را از اين كه بر گستره زندگى چموشى كند ، باز دارد وافسار زند . بدين سان ، خوف ، مهمترين عامل باز داشتن نفس انساني از سركشىهاست . فصل سوم اين باب ، گزارش حكمتهاى نبوي است درباره آنچه آمد ، با عناوينى چون : " جايگاه خوف الهى " كه مىگويد : اين خوف را چنان در جانت بنشان كه گويى خداوند را مىنگرى . ثمره فهم خوف از خداوند پس از لغزشها ، تنبّه وبيدارى است . بدين سان ، بنده باز مىگردد واز آنچه كرده ، روى بر مىتابد . موضوع فصل چهارم ، " توبه " است : ترغيب به توبه ، اهمّيت توبه واين كه توبه تا چه مرحله زمانىاى قبول مىشود ، توبه نصوح ، تأخير در توبه و . . . . انسان با بازگشت به حق ويافتن مسير وتأمّل در آنچه بايد انجام دهد ، به زندگى چارچوبدار مىرسد ودرك اين حقيقت كه هر چيزى كه در اين دنيا شكل مىگيرد ، حساب وكتاب دارد . پس تقوا پيشه مىكند وبه " وَرَع " دست مىيازد . عنوان فصل پنجم ، " تقوا ( پرهيزگارى ) " است . اهمّيت تقوا واين كه تقوا ، دژى براي انسان وكليد كرامت اوست وتبيين اين موضوع ارجمند كه " حقّ تقوا " چيست ؟ متّقين ، كياناند ؟ وآثار تقوا چيست ؟ فصل ششم ، ويژه " وَرَع ( پارسايى ) " وبيانگر نقش آن در عبادت ، تفسير ورع وباورعترين كسان است .